Yemek & İçecek · Metin 186
Turşu: The Art of Pickling
Turşu: Kurmanın sanatı
Kışa hazırlığın simgesi turşu: tuzlu suyun bakterilerle birlikte sebzeyi nasıl dönüştürdüğü ve turşucu dükkânlarından turşu suyuna bir lezzet yolculuğu.
Kavanozda karışık turşu (temsilî görsel) · Fotoğraf: Gürkan Sengün · CC BY-SA 3.0
Level 1 · Başlangıç · A1–A2
Altı çizili kelimelere dokun!
In autumn, many Turkish families make turşu. Turşu is vegetables: cucumbers, peppers, cabbage or carrots.
Sonbaharda pek çok Türk ailesi turşu kurar. Turşu, kurulmuş sebzelerdir: salatalık, biber, lahana ya da havuç.
It is easy to make. You put the vegetables in a big . Then you add water, and a little vinegar. Some people add garlic too.
Yapması kolaydır. Sebzeleri büyük bir kavanoza koyarsın. Sonra su, tuz ve biraz sirke eklersin. Bazıları sarımsak da ekler.
You close the jar and for two or three weeks. Slowly, the vegetables become and .
Kavanozu kapatır ve iki üç hafta beklersin. Sebzeler yavaş yavaş ekşi ve kıtır olur.
In the past, people made turşu because there were not many fresh vegetables in winter. Today, people make it because it is . Some people even drink the pickle juice! Would you like to it?
Eskiden insanlar turşu kurardı çünkü kışın çok fazla taze sebze yoktu. Bugün insanlar lezzetli olduğu için kuruyor. Hatta bazıları turşu suyunu bile içiyor! Denemek ister misin?
Gramer ipucu
Would you like to …?
Would you like to + V1?: Kibarca bir şey teklif etmek için kullanılır. “… ister misin?”
Metinden:
Would you like to try it?
Başka örnekler:
- Would you like to come with us?Bizimle gelmek ister misin?
- Would you like to sit down?Oturmak ister misiniz?
Bu metnin kelimeleri
- pickled sıfat turşusu kurulmuş I love pickled cucumbers.
- jar isim kavanoz Put the honey in a jar.
- salt isim tuz Can you pass the salt?
- wait fiil beklemek Please wait here.
- sour sıfat ekşi Lemons are sour.
- crunchy sıfat kıtır, çıtır I like crunchy apples.
- tasty sıfat lezzetli This soup is very tasty.
- try fiil denemek, tadına bakmak Try this cake!
Anladın mı? Mini quiz
-
When do many Turkish families make turşu?
Sonbaharda.
-
What do you put in the jar with the vegetables?
Su, tuz ve biraz sirke.
-
How long do you wait?
İki üç hafta.
-
Why did people make turşu in the past?
Kışın çok taze sebze yoktu.
Level 2 · Orta · B1
Altı çizili kelimelere dokun!
Walk through any Turkish market in October and you will see people buying bags of cucumbers, green tomatoes and cabbage. It is turşu season! For generations, families have vegetables this way so they can enjoy them all winter.
Ekim ayında herhangi bir Türk pazarında dolaşırsan insanların kocaman torbalarla salatalık, yeşil domates ve lahana aldığını görürsün. Turşu mevsimi! Kuşaklardır aileler sebzeleri bu şekilde koruyor, böylece bütün kış onların tadını çıkarabiliyorlar.
The basic recipe has three parts: vegetables, water and salt. Many people also add vinegar, garlic, chickpeas or a few leaves. Some cooks put a piece of stale bread in the jar to the process. The most important thing is to use the right amount of salt: too little and the vegetables go soft; too much and they become too salty to eat.
Temel tarifin üç parçası vardır: sebze, su ve tuz. Pek çok kişi sirke, sarımsak, nohut ya da birkaç yaprak da ekler. Bazı aşçılar süreci hızlandırmak için kavanoza bir parça bayat ekmek koyar. En önemli şey doğru miktarda tuz kullanmaktır: Az olursa sebzeler yumuşar, fazla olursa yenemeyecek kadar tuzlu olurlar.
But how does a cucumber become a pickle? The answer is tiny living things called bacteria. In the salty water, good bacteria slowly turn the natural sugars in the vegetables into an . This process is called . The acid gives turşu its sour taste and stops bad bacteria from growing.
Peki bir salatalık nasıl turşu olur? Cevap, bakteri denen çok küçük canlılardır. Tuzlu suyun içinde iyi bakteriler sebzelerdeki doğal şekerleri yavaş yavaş bir aside dönüştürür. Bu sürece fermantasyon denir. Asit turşuya ekşi tadını verir ve kötü bakterilerin üremesini engeller.
In cities like Istanbul, you can still find old turşu shops with jars in the window. Customers stop by for a glass of turnip juice, şalgam, or a cup of pickle juice, which some people say is good for . Whether you make it at home or buy it from a shop, turşu is a delicious taste of Turkish tradition.
İstanbul gibi şehirlerde vitrininde rengârenk kavanozlar olan eski turşucu dükkânlarını hâlâ bulabilirsin. Müşteriler bir bardak acılı şalgam ya da bazılarının sindirime iyi geldiğini söylediği bir bardak turşu suyu için uğrar. İster evde yap ister dükkândan al, turşu Türk geleneğinin lezzetli bir tadıdır.
Gramer ipucu
too … to …
too + sıfat + to + V1: “… -emeyecek kadar …”. Bir şeyin aşırı olduğunu ve bu yüzden bir eylemin yapılamadığını anlatır.
Metinden:
they become too salty to eat
Başka örnekler:
- The tea is too hot to drink.Çay içilemeyecek kadar sıcak.
- He was too tired to walk.Yürüyemeyecek kadar yorgundu.
Bu metnin kelimeleri
- huge sıfat kocaman They live in a huge house.
- preserve fiil (yiyecek) saklamak, korumak Salt is used to preserve fish.
- speed up fiil hızlandırmak Can we speed up the process?
- acid isim asit Lemon juice contains acid.
- fermentation isim fermantasyon, mayalanma Yoghurt is made by fermentation.
- colourful sıfat rengârenk She wore a colourful dress.
- spicy sıfat acılı, baharatlı Do you like spicy food?
- digestion isim sindirim Walking after meals helps digestion.
Anladın mı? Mini quiz
-
When is turşu season?
Ekim'de.
-
Why do some cooks put stale bread in the jar?
Süreci hızlandırmak için.
-
What do good bacteria turn the natural sugars into?
Bir aside.
-
What is şalgam?
Acılı şalgam suyu.
Level 3 · İleri · B2
Altı çizili kelimelere dokun!
Long before refrigeration, every culture that faced lean winters developed ways to keep food from . Drying, smoking and salting were common, but fermentation had a particular advantage: rather than simply halting decay, it microorganisms to transform food into something more durable and often more flavourful. In Turkish kitchens, the most familiar result is turşu.
Buzdolabından çok önce, kıt kışlarla karşılaşan her kültür yiyeceklerin bozulmasını önlemenin yollarını geliştirdi. Kurutma, tütsüleme ve tuzlama yaygındı; ancak fermantasyonun özel bir üstünlüğü vardı: Çürümeyi yalnızca durdurmak yerine mikroorganizmaları yiyeceği daha dayanıklı ve çoğu zaman daha lezzetli bir şeye dönüştürmek için kullanıyordu. Türk mutfaklarında bunun en tanıdık sonucu turşudur.
The process depends on a of water and salt. Salt draws moisture out of the vegetables and suppresses many harmful microbes, while lactic acid bacteria, which are naturally present on the vegetables' surfaces. These bacteria convert sugars into lactic acid, steadily lowering the pH until the environment becomes too acidic for spoilage organisms to survive.
Süreç, su ve tuzdan oluşan bir salamuraya dayanır. Tuz sebzelerden nemi çeker ve pek çok zararlı mikrobu baskılar; ama sebzelerin yüzeyinde doğal olarak bulunan laktik asit bakterilerine izin verir. Bu bakteriler şekerleri laktik aside dönüştürür ve ortam bozulmaya yol açan organizmaların yaşayamayacağı kadar asitli hâle gelene dek pH'ı düzenli olarak düşürür.
In practice, most Turkish home recipes the line between fermentation and simple pickling, since vinegar is frequently added to the brine for extra sourness and security. Regional variations abound: Amasya is known for its mixed vegetable pickles, the Black Sea for pickled beans, and Adana for şalgam, a fermented drink made from purple carrots and turnip, typically served with kebab.
Uygulamada Türk ev tariflerinin çoğu fermantasyon ile basit sirkeli turşu arasındaki çizgiyi bulanıklaştırır, çünkü salamuraya fazladan ekşilik ve güvenlik için sık sık sirke eklenir. Bölgesel çeşitlilik boldur: Amasya karışık sebze turşusuyla, Karadeniz fasulye turşusuyla, Adana ise mor havuç ve şalgamdan yapılan ve genellikle kebapla servis edilen fermente bir içecek olan şalgamla bilinir.
Fermented foods have recently attracted scientific interest for their possible effects on the gut , although researchers that the evidence for specific health benefits is still developing, and that many commercial pickles are pasteurised, which kills the live bacteria. Heavily salted pickles, moreover, should be eaten in moderation. For most people, however, the appeal of turşu has less to do with health claims than with ritual: the autumn , the waiting, and the first jar opened on a cold winter evening.
Fermente yiyecekler son zamanlarda bağırsak mikrobiyomu üzerindeki olası etkileri nedeniyle bilimsel ilgi gördü; ancak araştırmacılar belirli sağlık yararlarına dair kanıtların hâlâ gelişmekte olduğu ve pek çok hazır turşunun canlı bakterileri öldüren pastörizasyondan geçtiği konusunda uyarıyor. Üstelik çok tuzlu turşular ölçülü yenmeli. Yine de çoğu insan için turşunun çekiciliği sağlık iddialarından çok bir ritüelle ilgilidir: sonbaharda kurulan parti, bekleyiş ve soğuk bir kış akşamında açılan ilk kavanoz.
Gramer ipucu
have less to do with … than with …
have less to do with X than with Y: “X'ten çok Y ile ilgili olmak”.
Metinden:
the appeal of turşu has less to do with health claims than with ritual
Başka örnekler:
- His success has less to do with luck than with hard work.Başarısı şanstan çok sıkı çalışmayla ilgili.
- The problem has less to do with money than with time.Sorun paradan çok zamanla ilgili.
Bu metnin kelimeleri
- spoil fiil bozulmak Milk spoils quickly in hot weather.
- harness fiil (bir gücü) kullanmak, yararlanmak We can harness the power of the wind.
- brine isim salamura, tuzlu su Olives are kept in brine.
- tolerate fiil dayanmak, tahammül etmek Some plants can tolerate cold weather.
- blur fiil bulanıklaştırmak The line between work and home is blurred.
- microbiome isim mikrobiyom Diet affects the gut microbiome.
- caution fiil uyarmak, ihtiyatlı olmaya çağırmak Doctors caution against eating too much salt.
- batch isim parti, bir seferde yapılan miktar She baked a batch of cookies.
Anladın mı? Mini quiz
-
What advantage did fermentation have over drying or salting?
Yiyeceği daha dayanıklı ve lezzetli bir şeye dönüştürüyordu.
-
What do lactic acid bacteria do?
Şekerleri laktik aside dönüştürürler.
-
Why do many Turkish recipes blur the line between fermentation and pickling?
Salamuraya sık sık sirke eklenir.
-
What does the text say about health benefits?
Kanıtlar hâlâ gelişmekte.