Bilim & Doğa · Metin 171
Are All Snowflakes Really Different?
Bütün kar taneleri gerçekten farklı mı?
Altı kollu şekilleri nereden geliyor, sıcaklık onları nasıl değiştiriyor ve "iki kar tanesi asla aynı olmaz" sözü ne kadar doğru?
Bir kar tanesinin makro fotoğrafı · Fotoğraf: Alexey Kljatov · CC BY-SA 4.0
Level 1 · Başlangıç · A1–A2
Altı çizili kelimelere dokun!
In winter, snow falls from the . If you look at a snowflake very closely, you can see a beautiful .
Kışın bulutlardan kar yağar. Bir kar tanesine çok yakından bakarsan güzel bir şekil görebilirsin.
Most snowflakes have six . They are made of tiny pieces of . The water in the air and makes a crystal.
Kar tanelerinin çoğunun altı kolu vardır. Minik buz parçalarından oluşurlar. Havadaki su donar ve bir kristal oluşturur.
Every snowflake takes a different way down from the cloud. The air is colder or warmer, wetter or drier. So each snowflake grows a little differently.
Her kar tanesi buluttan aşağı farklı bir yoldan iner. Hava daha soğuk ya da daha sıcak, daha nemli ya da daha kurudur. Bu yüzden her kar tanesi biraz farklı büyür.
A long time ago, a in America took more than 5,000 photos of snowflakes. He never found two the . Next time it snows, look !
Uzun zaman önce Amerika'da bir çiftçi kar tanelerinin 5.000'den fazla fotoğrafını çekti. Birbirinin aynısı iki tane hiç bulamadı. Bir dahaki kar yağışında dikkatle bak!
Gramer ipucu
-er ile karşılaştırma
Kısa sıfatlara -er eklenerek karşılaştırma yapılır: cold → colder (daha soğuk), dry → drier (daha kuru).
Metinden:
The air is colder or warmer
Başka örnekler:
- Today is colder than yesterday.Bugün dünden daha soğuk.
- My brother is taller than me.Erkek kardeşim benden daha uzun.
Bu metnin kelimeleri
- cloud isim bulut There isn't a cloud in the sky.
- shape isim şekil A ball has a round shape.
- arm isim kol She broke her arm.
- ice isim buz Put some ice in my drink.
- freeze (froze) fiil donmak Water freezes at zero degrees.
- farmer isim çiftçi The farmer has a lot of cows.
- same sıfat aynı We have the same bag!
- careful (carefully) sıfat dikkatli (dikkatle) Be careful! The floor is wet.
Anladın mı? Mini quiz
-
How many arms do most snowflakes have?
Altı.
-
What are snowflakes made of?
Minik buz parçaları.
-
Why does each snowflake grow differently?
Farklı havadan geçerek farklı bir yoldan iner.
-
What did the farmer do?
Kar tanelerinin fotoğrafını çekti.
Level 2 · Orta · B1
Altı çizili kelimelere dokun!
Snowflakes are one of nature's most beautiful , and they start in a surprisingly simple way. High in a cold cloud, a tiny drop of water freezes around a of dust or pollen. This creates a small ice crystal, which then begins to grow.
Kar taneleri doğanın en güzel tasarımlarından biridir ve şaşırtıcı derecede basit bir şekilde başlar. Soğuk bir bulutun yükseklerinde minicik bir su damlası bir toz ya da polen zerresinin çevresinde donar. Bu, küçük bir buz kristali oluşturur ve kristal ardından büyümeye başlar.
Why six sides? Water join together in a pattern with six sides when they freeze, so the crystal grows in six directions. As it falls, water vapour from the air freezes onto it, and the six arms slowly get longer and more .
Neden altı kenar? Su molekülleri donarken altı kenarlı bir düzende birleşir, bu yüzden kristal altı yönde büyür. Kristal düşerken havadaki su buharı onun üzerinde donar ve altı kol yavaş yavaş uzayıp daha ayrıntılı hâle gelir.
The final shape depends on the and the amount of water in the air. Around minus two degrees, flat plates form; around minus five, long thin needles; and around minus fifteen, the classic star shapes with many branches. Because every snowflake takes its own path through the cloud, no two exactly the same conditions.
Son şekil sıcaklığa ve havadaki su miktarına bağlıdır. Eksi iki derece civarında yassı plakalar, eksi beş civarında uzun ince iğneler, eksi on beş civarında ise çok dallı klasik yıldız şekilleri oluşur. Her kar tanesi bulutun içinden kendi yolunu izlediği için hiçbir ikisi tam olarak aynı koşulları yaşamaz.
In 1885, an American farmer named Wilson Bentley became the first person to photograph a single snowflake. Over the next forty years, he took more than 5,000 pictures and never found two that were . Scientists today say he was mostly right, although very simple, tiny crystals can sometimes look the same.
1885'te Wilson Bentley adında Amerikalı bir çiftçi, tek bir kar tanesini fotoğraflayan ilk kişi oldu. Sonraki kırk yıl boyunca 5.000'den fazla fotoğraf çekti ve birbirinin tıpatıp aynısı iki tane hiç bulamadı. Bugün bilim insanları onun büyük ölçüde haklı olduğunu söylüyor; ancak çok basit, minik kristaller bazen neredeyse aynı görünebiliyor.
Gramer ipucu
depend on
depend on + isim: “-e bağlı olmak”. Bir sonucun neye göre değiştiğini anlatır.
Metinden:
The final shape depends on the temperature
Başka örnekler:
- Our plans depend on the weather.Planlarımız havaya bağlı.
- The price depends on the size.Fiyat boyuta bağlı.
Bu metnin kelimeleri
- design isim tasarım I like the design of this chair.
- speck isim zerre, benek There's a speck of dust on your glasses.
- molecule isim molekül A water molecule is very small.
- detailed sıfat ayrıntılı She drew a detailed map.
- temperature isim sıcaklık The temperature fell below zero.
- experience fiil yaşamak, deneyimlemek Many people experience stress at work.
- identical sıfat tıpatıp aynı The twins wore identical dresses.
- almost zarf neredeyse It's almost midnight.
Anladın mı? Mini quiz
-
What does a tiny drop of water freeze around?
Bir toz ya da polen zerresinin çevresinde.
-
Why do snowflakes have six sides?
Su molekülleri altı kenarlı bir düzende birleşir.
-
What forms around minus fifteen degrees?
Çok dallı yıldız şekilleri.
-
What do scientists say about Bentley's idea today?
Büyük ölçüde haklıydı.
Level 3 · İleri · B2
Altı çizili kelimelere dokun!
The notion that no two snowflakes are alike is so in popular culture that it is easy to forget it began as an empirical claim. It owes much to Wilson Bentley, a Vermont farmer who in 1885 succeeded in photographing an individual snow crystal through a microscope attached to a camera, and who went on to more than 5,000 of them.
Hiçbir iki kar tanesinin birbirine benzemediği fikri popüler kültüre öylesine yerleşmiştir ki bunun gözleme dayalı bir iddia olarak başladığını unutmak kolaydır. Bu fikir büyük ölçüde, 1885'te bir fotoğraf makinesine bağlı mikroskopla tek bir kar kristalini fotoğraflamayı başaran ve ardından 5.000'den fazlasını belgeleyen Vermontlu çiftçi Wilson Bentley'ye dayanır.
The underlying physics explains both the and the variety. Ice forms a hexagonal lattice because of the way hydrogen bonds link water molecules, which is why a crystal branches in six directions. Its growth, however, is extraordinarily sensitive to temperature and humidity. Work by the Japanese physicist Ukichiro Nakaya in the 1930s showed that plates, columns, needles and branching stars each form within remarkably narrow temperature bands.
Altta yatan fizik hem simetriyi hem de çeşitliliği açıklar. Hidrojen bağlarının su moleküllerini birbirine bağlama biçimi nedeniyle buz altıgen bir kafes oluşturur; bir kristalin altı yönde dallanmasının nedeni budur. Ancak kristalin büyümesi sıcaklığa ve neme karşı olağanüstü hassastır. Japon fizikçi Ukichiro Nakaya'nın 1930'larda öncülük ettiği çalışmalar, plakaların, sütunların, iğnelerin ve dallanan yıldızların her birinin dikkat çekici ölçüde dar sıcaklık aralıklarında oluştuğunu gösterdi.
Since all six arms of a single crystal travel together, they experience the same conditions at the same moment and therefore grow in near-perfect . Different crystals, by contrast, follow different through the cloud, encountering slightly different conditions at every stage. For a complex branching crystal, the number of possible histories is so vast that the chance of two identical examples is, for practical purposes, zero.
Tek bir kristalin altı kolu birlikte yol aldığı için aynı anda aynı koşulları yaşar ve bu yüzden neredeyse kusursuz bir uyum içinde büyür. Farklı kristaller ise bulutun içinde farklı yörüngeler izler ve her aşamada biraz farklı koşullarla karşılaşır. Karmaşık, dallanan bir kristal için olası geçmişlerin sayısı o kadar fazladır ki iki aynı örnek bulunma olasılığı pratikte sıfırdır.
The claim does have . In 1988, the atmospheric scientist Nancy Knight reported two apparently identical crystals collected during a storm in Wisconsin, but both were simple hexagonal prisms rather than ornate stars. Today, physicists such as Kenneth Libbrecht even grow 'designer' snowflakes in the laboratory under tightly controlled conditions, producing near-twins. Nature, it seems, rarely repeats itself, but given enough control, humans can it into doing so.
İddianın elbette sınırları var. 1988'de atmosfer bilimci Nancy Knight, Wisconsin'deki bir fırtına sırasında toplanan, görünüşte birbirinin aynısı iki kristal bildirdi; ancak ikisi de süslü yıldızlar değil, basit altıgen prizmalardı. Bugün Kenneth Libbrecht gibi fizikçiler laboratuvarda sıkı denetlenen koşullar altında "tasarım" kar taneleri bile yetiştirerek neredeyse ikiz kristaller üretiyor. Görünüşe göre doğa kendini nadiren tekrarlıyor; ama yeterli denetimle insanlar onu buna razı edebiliyor.
Gramer ipucu
so … that
so + sıfat/zarf + that + cümle: “o kadar … ki …”. Bir durumun derecesini ve sonucunu bağlar.
Metinden:
The notion that no two snowflakes are alike is so embedded in popular culture that it is easy to forget
Başka örnekler:
- The test was so hard that nobody finished it.Sınav o kadar zordu ki kimse bitiremedi.
- She spoke so quietly that I couldn't hear her.O kadar sessiz konuştu ki onu duyamadım.
Bu metnin kelimeleri
- embed (embedded) fiil yerleştirmek, kökleştirmek The idea is deeply embedded in our culture.
- document fiil belgelemek The team documented every change.
- symmetry isim simetri The building is famous for its symmetry.
- pioneer fiil öncülük etmek She pioneered a new treatment.
- unison (in unison) isim uyum, birlik (hep birlikte) The children answered in unison.
- trajectory isim yörünge, gidişat The ball's trajectory was perfect.
- limit isim sınır There is a limit to my patience.
- coax fiil (yavaş yavaş) ikna etmek, razı etmek She coaxed the cat out of the tree.
Anladın mı? Mini quiz
-
What did Wilson Bentley achieve in 1885?
Tek bir kar kristalini fotoğrafladı.
-
Why do the six arms of one crystal grow in near-perfect unison?
Aynı anda aynı koşulları yaşıyorlar.
-
What did Nancy Knight report in 1988?
Görünüşte aynı iki basit kristal.
-
What does Kenneth Libbrecht do?
Laboratuvarda tasarım kar taneleri yetiştiriyor.